Ο Ricardo Zonta είναι από εκείνους τους οδηγούς που, αν κοιτάξει κανείς μόνο τα στατιστικά της Formula 1, δεν θα καταλάβει ποτέ πόσο καλός οδηγός ήταν.
Πριν ακόμη φτάσει στην F1, ο Βραζιλιάνος είχε ήδη δημιουργήσει ένα βιογραφικό που δικαιολογούσε μεγάλες προσδοκίες. Το 1997 κατέκτησε το πρωτάθλημα Formula 3000 και έναν χρόνο αργότερα πήρε τον τίτλο στο FIA GT, ενώ παράλληλα έγινε δοκιμαστής της McLaren. Δεν ήταν, λοιπόν, ένας οδηγός που μπήκε στην κορυφαία κατηγορία χωρίς προηγούμενες διακρίσεις.
Το 1999 ήρθε η μεγάλη ευκαιρία. Η νεοσύστατη British American Racing είχε παρουσιάσει ένα φιλόδοξο project, με σημαντική οικονομική υποστήριξη από την BAT και τον Jacques Villeneuve ως μεγάλο όνομα. Δίπλα στον παγκόσμιο πρωταθλητή του 1997 τοποθετήθηκε ο Zonta, ο οποίος θεωρούνταν ένα από τα νέα ταλέντα της εποχής εκείνης.
Μόνο που η πρώτη του σεζόν εξελίχθηκε πολύ διαφορετικά από ό,τι περίμενε. Στα ελεύθερα του Grand Prix Βραζιλίας τραυματίστηκε στο πόδι και έχασε τρεις αγώνες. Όταν επέστρεψε, ακολούθησε ακόμη ένα πολύ σοβαρό ατύχημα στο Spa-Francorchamps. Η BAR ήταν επίσης πολύ πιο δύσκολη στην πράξη από όσο υποσχόταν η εικόνα της πριν από την έναρξη της σεζόν. Ο Zonta ολοκλήρωσε τη χρονιά χωρίς βαθμούς.
Ο Zonta είχε την ταχύτητα και το βιογραφικό για να βρίσκεται στη Formula 1. Όμως η πρώτη του μεγάλη ευκαιρία ήρθε σε μια ομάδα που δεν μπορούσε να του προσφέρει το μονοθέσιο που χρειαζόταν για να το αποδείξει.
Το 2000 η BAR είχε πλέον κινητήρες Honda και ο Zonta παρέμεινε στην ομάδα. Στην Αυστραλία ήρθε 6ος και πήρε τους πρώτους βαθμούς της καριέρας του. Αργότερα τερμάτισε 6ος και στη Monza και έκτος στις Ηνωμένες Πολιτείες, συγκεντρώνοντας συνολικά τρεις βαθμούς και ολοκληρώνοντας το πρωτάθλημα στη 14η θέση. Όμως ακόμη και εκείνη η σεζόν είχε τις δύσκολες στιγμές.
Κατά τη διάρκεια δοκιμών στο Silverstone, η εμπρός ανάρτηση τηςνBAR έσπασε και ο Zonta είχε ένα τεράστιο ατύχημα. Τα διαδοχικά σοβαρά ατυχήματα δημιούργησαν μάλιστα γύρω από το όνομά του τη φήμη ενός οδηγού που ήταν υπερβολικά επιθετικός ή επιρρεπής στα ατυχήματα.
Βεβαια ορισμένα από τα ατυχήματα της καριέρας του δεν ήταν αποτέλεσμα οδηγικού λάθους. Στο Silverstone, για παράδειγμα, το ατύχημα του 2000 προκλήθηκε από μηχανική αστοχία της εμπρός ανάρτησης. Στο τέλος της χρονιάς, όμως, η BAR αποφάσισε να τον αντικαταστήσει με τον Olivier Panis.
Και έτσι, σε ηλικία μόλις 24 ετών, ένας οδηγός που δύο χρόνια νωρίτερα είχε στεφθεί πρωταθλητής FIA GT και είχε ήδη δείξει ότι μπορούσε να σταθεί σε κορυφαίο επίπεδο, βρέθηκε χωρίς κανονική θέση στη Formula 1.
Το 2001 ο Zonta παρέμεινε στη Formula 1 ως τρίτος οδηγός της Jordan. Όταν ο Heinz-Harald Frentzen τραυματίστηκε, ο Βραζιλιάνος κλήθηκε να τον αντικαταστήσει. Αγωνίστηκε στο Καναδά και τερμάτισε έβδομος, ενώ αργότερα επέστρεψε στο cockpit για το γερμανικό Grand Prix μετά την αποχώρηση του Frentzen από την ομάδα. Το περίεργο ήταν πως ακόμη και τότε δεν του δόθηκε η μόνιμη θέση που αναζητούσε.
Η Jordan δεν τον και ο Zonta βρέθηκε ξανά εκτός κανονικού grid. Από εκεί και πέρα, η καριέρα του άρχισε να παίρνει έναν διαφορετικό δρόμο. Όταν η Formula 1 δεν τον κράτησε, εκείνος συνέχισε να κερδίζει Το 2002 πήγε στα World Series by Nissan και δεν περιορίστηκε απλώς στη συμμετοχή, αλλά πήρε το πρωτάθλημα.
Ήταν ένας τρόπος να υπενθυμίσει ότι η αποχώρησή του από το grid της Formula 1 δεν σήμαινε ότι είχε σταματήσει να είναι ανταγωνιστικός οδηγός. Το 2003 έγινε δοκιμαστής της Toyota και το 2004 επέστρεψε σε αγωνιστικό cockpit, όταν η Toyota τον χρησιμοποίησε σε πέντε Grand Prix μετά την απομάκρυνση του Cristiano da Matta. Το καλύτερο αποτέλεσμα αυτής της επιστροφής ήταν η 10η θέση στο Βέλγιο. Το 2005 είχε ουσιαστικά επιστρέψει στον ρόλο του δοκιμαστή. Στο Grand Prix των Ηνωμένων Πολιτειών θα μπορούσε να ξανατρέξει όταν ο Ralf Schumacher δεν ήταν διαθέσιμος, όμως το γνωστό συμβαν των ελαστικών Michelin οδήγησε στο περίφημο μποϊκοτάζ των ομάδων που χρησιμοποιούσαν Michelin και ο Zonta δεν αγωνίστηκε.
Το 2007 πέρασε στη Renault ως test driver. Ήταν πλέον σαφές ότι η Formula 1 δεν θα του έδινε ξανά μια πλήρη σεζόν ως βασικού οδηγού. Οι αριθμοί της Formula 1 είναι μέτριοι. Με 38 συμμετοχές, 36 εκκινήσεις, 0 νίκες, 0 podiums και μόλις 3 βαθμους
Αλλά η ιστορία του Zonta δεν είναι η ιστορία ενός οδηγού που απέτυχε να φτάσει στη Formula 1. Είναι η ιστορία ενός οδηγού που έφτασε στη Formula 1 έχοντας ήδη κερδίσει τίτλους, βρέθηκε σε μια προβληματική νεοσύστατη ομάδα, υπέστη σοβαρά ατυχήματα, έχασε τη θέση του, επέστρεψε ως αντικαταστάτης, ξαναέχασε το cockpit και στη συνέχεια συνέχισε να αποδεικνύει την αξία του εκτός F1.
Ο Zonta δεν εξαφανίστηκε από τους αγώνες όταν τελείωσε η περιπέτειά του στη Formula 1. Συνέχισε στους αγώνες αντοχής και στα sportscars, συμμετείχε στο πρόγραμμα της Peugeot στο Le Mans και αργότερα αγωνίστηκε στη δημοφιλή Stock Car της Βραζιλίας.
Ένας πρωταθλητής Formula 3000, πρωταθλητής FIA GT, ένας οδηγός που πέρασε από McLaren, BAR, Jordan, Toyota και Renault. Ένας άνθρωπος που βρέθηκε αρκετές φορές σε μονοθέσιο Formula 1, αλλά ποτέ δεν κατάφερε να αποκτήσει τη σταθερή θέση που θα του επέτρεπε να χτίσει πραγματικά την καριέρα του. Και ίσως γι' αυτό ο Ricardo Zonta παραμένει μία από εκείνες τις περιπτώσεις όπου το ερώτημα «πόσο καλός ήταν πραγματικά;» δεν μπορεί να απαντηθεί μόνο κοιτάζοντας τον πίνακα των βαθμών. Μερικές φορές, η καριέρα ενός οδηγού δεν κρίνεται μόνο από το τι έκανε όταν είχε ένα μονοθέσιο στα χέρια του. Κρίνεται και από το τι έκανε όταν αγωνίστηκε και σε άλλη μορφή αγώνων.
